در نواحی بیابانی، با جابه‌جایی ماسه‌ها در سطح زمین توسط باد، و رسوب آن‌ها به صورت برجستگی‌های کوجک برخان‌ها ایجاد می‌شوند.برخان‌ها تپه‌های ماسه‌ای هلالی‌شکلی هستند که دو زایدهٔ طویل در جهت باد دارند. اندازه آنها بسیار متفاوت است و بین ۱۰ تا ۲۰ متر ارتفاع دارند. بلندی بعضی برخان‌ها در دشت لوت در ایران به ۴۰ متر نیز می‌رسد. برای تشکیل برخان، علاوه بر مقداری ماسه یک مانع کوچک یا بزرگ نیز لازم است. برخان ایجاد شده ممکن است به مرور زمان بزرگ‌تر شوند امّا حرکت ماسه در دامنة کم‌شیب و طولانی رو به باد و ریختن آن به پای دامنة پرشیب پشت به باد، باعث می‌شود که کلّ تپه به مرور زمان و به آهستگی به سمت جلو جابه‌جا گردد.